O strojach

Informacje dla dociekliwych, teksty uzupełniające oraz ujednoznaczniające, ciekawostki. Dział przeznaczony dla tych, którzy pragną stworzyć postać mocno osadzoną w świecie gry.

Moderator: MG

Awatar użytkownika
Infi
Kontakt:
Posty: 3706
Rejestracja: 01 wrz. 2011, 19:59
Discord: Infi
GG: 12763543
Karta Postaci: viewtopic.php?t=638

O strojach

19 sty. 2015, 00:00

Ubiór noszony przez mieszkańców świata gry znacząco różni się od tych widywanych w niektórych uwspółcześnionych wytworach gatunku fantasy, oraz – oczywiście – od tego spotykanego obecnie. Ogólnie można go porównać do tego, jaki występował w ostatnich wiekach średniowiecza, choć także na Leviathanie nie pozbyliśmy się całkowicie niehistorycznych jego elementów. Nie zmienia to faktu, że modzie obowiązującej na Leviathanie daleko jest do tej widywanej w mniej nastawionych na realizm tworach.

Tak czy inaczej, model prezentowowany poniżej jest zdecydowanie bardziej liberalny niż ten, jaki zwykło przyjmować się np. podczas rekonstrukcji historycznych. W celu ułatwienia odbioru tekstu został dodatkowo spłycony i uproszczony, tak aby nie rodzić żadnych problemów interpretacyjnych. Jak zawsze, tak i tutaj wszystkich zainteresowanych zachęcam do szerszego zapoznania się z tematem na własną rękę, do czego wstępem może być niniejszy opis oraz podane u jego dołu główne, niezwykle rzetelne źródło-opracowanie.

Kompletując strój dla postaci trzeba pamiętać przede wszystkim o tym, w jakich kręgach będzie się ona obracała. Istotny jest też kontekst, a więc konkretna sytuacja, w której postać się znajduje. Do opisów większości ubrań dodano wskazówki, które pozwalają na rozeznanie się w tej materii.
Większość ubiorów powinna składać się z dwóch umownych warstw: spodniej i wierzchniej. Ta pierwsza pełni głównie formę bielizny, utrzymując bezpośredni kontakt z ciałem. Raczej nie powinno się w niej paradować po ulicach miast. Wyjątkiem są sytuacje, w których dana osoba zajmuje się ciężką pracą fizyczną – w takich przypadkach chodzenie w samej bieliźnie nie jest niczym niezwykłym. Warstwa spodnia pełni też rolę ubioru domowego oraz łóżkowego. Zwykle nie ma ona wymyślnych fasonów czy kolorów i przeznaczona jest do częstego prania, a więc wykonana z pośledniejszych, tańszych materiałów.

Warstwa wierzchnia zakrywa warstwę spodnią całkowicie i stanowi ubiór właściwy. Szaty nakładane na bieliznę występują w bardzo wielu odmianach, a poniżej szczegółowo opisano tylko te najbardziej klasyczne, gwarantujące dobry odbiór postaci w świecie gry. Nie bój się jednak eksperymentować – jeżeli chcesz, aby postać miała na sobie coś niecodziennego, nie ma z tym najmniejszego problemu.

Przejawem takiej oryginalności jest np. strój niektórych kobiet zamieszkujących świat gry (szczególnie tych o bardziej awanturniczej naturze). Zakładają one na siebie różne elementy stroju męskiego i zwykle nie spotykają się przez to z jednoznacznie negatywnym odbiorem. Podobnie traktuje się rozpuszczone u kobiet włosy: większość z nich nosi je związane, ale z racji na przyjęte w gatunku fantasy przedstawienie tej kwestii, nie jest to konieczne.

Zważ jednak na to, że mieszkańcy świata gry na przesadną ekstrawagancję mogą zareagować nawet wrogością. Polecane jest zatem dokładne przemyślenie wprowadzanych w poniższym modelu zmian. Dobry ubiór to wszak połowa sukcesu – to on stanowi podstawowy wyróżnik członków grup społecznych. W większości przypadków osoba ubrana jak szlachcic traktowana jest jak szlachcic (przynajmniej do czasu, aż nie okaże się, że jej szaty to tylko farsa). To samo tyczy się kompletności stroju – im strój ma więcej elementów, tym zamożniejsza będzie postać go nosząca. Przykładowi chłopi raczej nie noszą jopuli spodnich, a dla kogoś wysoko urodzonego jest ona podstawą. Z kolei większość chłopek na wierzch zakłada wyłącznie koszule, które można pani nosi w charakterze bielizny.

W skład warstwy wierzchniej wchodzą nie tylko szaty narzucane na tors, ale także (w ubiorze męskim) nogawice – rzecz dla wielu obecnie niezrozumiała i niepraktyczna, a niezwykle istotna w świecie gry. Choć Leviathan dopuszcza używanie spodni (które tym różnią się od nogawic, że są samonośne), powinno się tego unikać. Jeżeli koniecznie chcesz, aby postać posiadała coś na ich wzór, przydaj jej tzw. „nogawico-spodnie” – łączone nogawice, które w niektórych wariantach zakrywają nawet przednią i tylną część bioder.

Tekst nie tyczy się ubiorów bojowych, a więc przykładowych przeszywanic, skórzni i innych tego typu.

Ubiór męski
Warstwa spodnia:
– gacie: w postaci przypominającej dzisiejsze bokserki, ściągane na sznurek lub przytrzymywane przez nogawice, które mogą na nie nachodzić, oraz pas gacny. Niebarwione, podobnie jak koszule spodnie uszyte z lnu, rzadziej bawełny lub jedwabiu. Luźne pod obszerne szaty, obcisłe i przylegające pod te bardziej dopasowane. Zwykle z rozporkami na nogawkach;
– pas gacny: noszony niekiedy pod koszulą, materiałowy, zwykle lniany pasek ze sznurkami pozwalającymi przywiązać doń gacie tak, aby nie spadały. Można do niego dowiązać również nogawice lub nogawico-spodnie;
– koszula: sięgająca zwykle do połowy uda, występująca w dwóch ogólnych wariantach: obszernym, wkładanym pod bardziej obfite szaty lub dopasowanym – pod te przylegające do ciała. Najobfitsze odmiany przypominają swoiste suknie. Niebarwiona, nienoszona na wierzchu poza specyficznymi sytuacjami (np. do spania, w domu czy podczas ciężkiej pracy fizycznej). Lniana, rzadziej bawełniana, a u bogaczy jedwabna. Wkładana przez głowę, z długim, zwykle wiązanym na sznureczki rozcięciem pod szyją;
– jopula spodnia: z lnu, bawełny lub lekkich tkanin wełnianych, noszona na koszulę i z podszewką wykonaną z tych samych materiałów. Naturalnie z rękawami, choć zależy to od szaty wierzchniej. Sięga zwykle tam, gdzie kończą się nogawice, tj. mniej więcej do połowy bioder, choć warianty są różne. Najkrótsza jopula spodnia, noszona do nogawico-spodni, sięga właściwie tylko linii bioder, najdłuższa zaś potrafi zakryć wszelkie wiązania, sięgając za krocze. Sznurowana lub zapinana na guziki na całej swej długości. Zwyczajowo dopasowana i niekrępująca ruchów, noszona w domu lub do ciężkiej pracy fizycznej. Wyraźnie odcięta w pasie.

Warstwa wierzchnia:
– nogawice: wyglądają jak długie mniej więcej do pachwin skarpety, z zabudowaną stopą lub strzemiączkiem. Przywiązuje się je do gaci (rzadko), pasa gacnego lub jopuli spodniej (najczęściej). Spotykane są też warianty łączone zwane „nogawico-spodniami”, które w przedniej części posiadają pewnego rodzaju uwypuklenie na treści wiadome – tzw. saczek. Przeciwnie do spodni, nie są one samonośne, sięgają mniej więcej do połowy biodra i nadal trzeba je przywiązywać (np. do jopuli spodniej). Występują one w dziesiątkach wariantów – z wełny, z sukna, ze skóry (np. cielęcej lub owczej), koniecznie z lnianą lub bawełnianą podszewką. Kolorystycznie również bardzo różne, najczęściej bure lub zielonkawe; czasem jedna nogawica ma jeden kolor, a druga inny;
– buty: w bardzo wielu wariantach; w całości skórzane, ale występujące też w prostej formie doszytej do nogawic podeszwy (szczególnie do noszenia na dworach szlacheckich). Do jazdy konno wyższe, do chodzenia pieszo niższe; zapinanie na klamry, wiązane (także po boku) i wciągane. Czasem z wydłużonymi noskami;
– jopula (wierzchnia): najpopularniejsza szata wierzchnia, przypominająca nieco dzisiejszy płaszcz. Wykonana z różnej grubości tkanin wełnianych, rzadziej lnu lub bawełny. Podszyta jednym z dwóch ostatnich materiałów. Występuje w bardzo wielu odmianach, które łączy parę cech wspólnych. Przede wszystkim, jopule to szaty dopasowane. Zasada ta nie musi się jednak tyczyć rękawów, które czasem, zależnie od widzimisię noszącego, mogą zostać poszerzone, skrócone, wydłużone lub jakkolwiek jeszcze pozmieniane. Większość jopul posiada wyraźne odcięcie w pasie. Drugą łączącą je cechą jest wiązanie lub zapinanie na całej długości. Jopule są długie na tyle, aby zasłonić wiązania nogawic lub nogawico-spodni. Najkrótsze sięgają do połowy bioder. Spotykane są też jopule marszczone od linii pasa. Podobnie jak nogawice, występują w szerokiej gamie kolorystycznej, a im żywsze kolory jopuli, tym generalnie uznawana jest ona za droższą, a jej posiadacz za bogatszego. Co istotne, uzyskanie czarnej barwy jakiejkolwiek tkaniny w realiach fabularnych graniczy właściwie z cudem, a osoba nosząca tak zakolorowaną szatę niewątpliwie przeciągałaby spojrzenia, uznana za bogacza i pioniera mody. Dlatego też dla postaci chcących pozostać w cieniu polecamy raczej częściej spotykane, bure kolory. Chociaż u niektórych postaci graczy można spotkać jopule z dołączonych doń kapturem, tego typu rozwiązanie nie jest polecane;
– suknia: stanowi leviathanowy odpowiednik szat zwanych fachowo „houppelande”. Bardzo obfita, długa, powłóczysta oraz bogata, stanowi ubiór niezbyt praktyczny, ale elegancki i świadczący o wysokim statusie osoby ją noszącej. Przeciwnie do jopul, wkładana przez głowę i nieposiadająca zapinek, a za to wyposażona zwyczajowo w szerokie rękawy i liczne fałdy. Suknie to ubiór typowo reprezentacyjny, wkładany często na ważne uroczystości przez wysokich dostojników królewskich, bogatych mieszczan i szlachciców. Czasem narzucana na bardziej dopasowaną szatę, stanowiąc tym samym czwartą, po koszuli, jopuli spodniej i wierzchniej warstwę ubioru. Wykonuje się je z tkanin wełnianych, jedwabnych i aksamitu, a podszywa futrem, bawełną, jedwabiem lub również wełną. Kolory zwykle są żywe i śmiało łączone.;
– tunika: prosta, wkładana przez głowę szata przypominająca koszulę spodnią, ale lepiej dopasowana i noszona na zewnątrz. Występuje w różnych odmianach kolorystycznych, choć zwykle noszona jest przez biedniejszych mieszkańców świata gry, przez co standardowo widuje się ją niebarwioną bądź burą. Wykonana z lnu, tkaniny wełnianej lub bawełny, z taką samą podszewką, bez dekoltu. Długość podobna jak przy jopuli;
– płaszcz: kompletnie niepodobny do współczesnego. Płaszcze w świecie gry stanowią coś w rodzaju peleryn, wełnianych narzut wieszanych na plecach i zapinanych pod szyją lub na ramieniu. Występują w różnej długości, ale najczęściej spotyka się je w wariancie sięgającym kolan. Różnią się między sobą obfitością. Wycina się je z kół materiału, a im większy jest ten wycinek, tym płaszcz jest obszerniejszy. Płaszcze wykonane z całości koła mogą mieć wycięcia pozwalające wyciągnąć dłonie, ale nie jest to konieczne, podczas gdy te wykonane z połowy koła są najpopularniejsze. Chociaż u postaci graczy spotkać można płaszcze łączone z kapturami, raczej powinno się tego unikać. Wykonane z tkanin wełnianych i podszyte bawełną, lnem, wełną lub futrem zapewniają dobrą ochronę przed zimnem i deszczem. Barwione są na przeróżne kolory (u szlachty często w ich barwach heraldycznych), czasem nawet haftowane herbami lub innymi emblematami. Najzwyklejszy płaszcz jest brązowy lub szary;
– spodnie: niepolecana, ale spotykana w świecie gry część garderoby męskiej. Stanowi rozwinięcie nogawico-spodni i do utrzymania się na ciele nie potrzebuje dodatkowych wiązań. Podobnie jak one, spodnie mogą być wykonane za bardzo wielu rodzajów materiałów i mieć różne kolory;
– pas: co istotne, nie podtrzymuje niczego. Nogawice lub nogawico-spodnie wiązane są do odpowiedniej części garderoby, spodnie podtrzymują się same, a pas służy głównie do tego, aby coś na nim zawiesić – broń, sakwę, mieszek, klucz itd. Pośrednią rolą pasa jest przytrzymywanie szaty tak, aby nie straciła pożądanego kształtu, co szczególnie istotne jest w przypadku sukni.

Nakrycia głowy:
– kaptur: najczęściej spotykane nakrycie głowy. Noszone, wbrew pozorom, na różne sposoby. Jako że kaptur nie powinien być do niczego przymocowany, stanowiąc odrębną część garderoby, jego dolną część można unieść, zawijając ją na głowie, dzięki czemu tworzy ona fantazyjne kształty. Wiele kapturów ma też długie ogony, które również można dowolnie owijać wokół głowy i układać. Wykonane i podszyte dowolnym materiałem (choć przeważają wełna, bawełna oraz len) i – podobnie jak płaszcz – personalizowany przez niektórych szlachciców: tutaj przez barwę odpowiadającą zwykle tym widocznym na herbie;
– czepek – bardzo proste, wykonane np. z dwóch półkolistych wycinków materiału, wiązane pod szyją nakrycie głowy; zwykle niebarwione i wykonane z lnu, bez podszewki. Noszone głównie przez mężczyzn pracujących np. na polu;
– kapelusze i czapki – z filcu, tkaniny wełnianych lub aksamitu, dowolnie podszyte. W różnych odmianach, ale zakładane głównie przez osoby pracujące i podróżujące. Niektóre z kapeluszy wykonane są ze słomy, a niemal wszystkie przypominają odmiany współczesne. Te o wąskim rondzie noszone są czasem przez niektórych co bardziej ekstrawaganckich szlachciców do sukni. Niezbyt wysokie kapelusze bez ronda, ale za to z futrzanym obszyciem, zwane są kołpakami. Spotykane są też czapki wykonane w całości z futra i zakrywające uszy. Przeróżnie barwione i zdobione: z piórem, haftami, kamieniami szlachetnymi.

Ubiór żeński
Warstwa spodnia:
– koszula: w przeciwieństwie do koszul męskich, rzadko noszone na zewnątrz, nawet podczas pracy. Wykonane z lnu, bawełny lub jedwabiu (u bogatszych kobiet), występują w bardzo wielu odmianach uzależnionych do tego, co zostanie na nie nałożone. Są więc koszule dłuższe, krótsze, bardziej i mniej obszerne; z dekoltem, bez dekoltu, z krótkimi bądź długimi rękawami. Spotykane są nawet takie na cienkich ramiączkach lub w ogóle ich pozbawione, całkowicie odkrywające ramiona. Najczęściej jednak sięgają one minimalnie za kolano, mają długie rękawy i stanowią coś w rodzaju prostej sukienki. Nie mają zapięć (co najwyżej wiązania pod szyją), zakłada się je przez głowę. Niebarwione, rzadko zdobione (np. koronkami lub haftem). Na wierzchu noszone głównie do spania lub łaźni;
– reformy: choć często kobiety świata gry w ogóle nie noszą majtek, czasem zdarza się (szczególnie w zimniejsze dni), że zakładają reformy. W przeciwieństwie do gaci męskich, występują tak w bardzo kusej odmianie, jak i w formie krótkich spodenek, przy czym częstsza jest ta druga – kończąca się tam, gdzie zaczynają się pończochy, a więc mniej więcej w połowie uda. Wykonane są najczęściej, podobnie jak damskie koszule, z lnu, bawełny lub jedwabiu. Niebarwione, rzadko zdobione;
– suknia spodnia: noszona na zewnątrz wyłącznie w mało oficjalnych sytuacjach lub przy pracy (do pary z chustą na głowie), nakładana bezpośrednio na koszulę, zazwyczaj barwiona na kolor z nią kontrastujący (zwykle błękitny ze względu na cenę). Szyta z cienkiej tkaniny wełnianej, lekkiego sukna, lnu, jedwabiu, podszyta również jednym z wymienionych materiałów lub bawełną. W swej najprostszej odmianie stanowi długą do kostek, nakładaną przez głowę sukienkę z krótkimi rękawami i wiązaniem z przodu (lub z boku). Jeżeli na suknię spodnią nakładało się suknię wierzchnią, ta pierwsza moogła być dopasowana do niej fasonem – acz prostsza i nie tak bogato zdobiona. Szyte raczej jednolicie, bez wyraźnie odciętej spódnicy.

Warstwa wierzchnia:
– pończochy: podobne do nogawic, acz nie przywiązywane do niczego i krótsze. Przytrzymują je zapinane na sprzączki lub wiązane podwiązki. Szyte, naturalnie ze stopą, z sukna, lnu, bawełny, cienkiej wełny, standardowo białe, rzadziej barwione na inne kolory;
– suknia wierzchnia: występująca w dziesiątkach wariantów. Najczęściej z tkaniny wełnianej, ale też sukna, aksamitu lub jedwabiu, wykańczane czasem atłasem i futrem, z podszewką z dowolnego, pasującego materiału. Z racji na duże, a podyktowane cechami gatunku fantasy rozluźnienie w tej kwestii, na Leviathanie zezwalamy na popuszczenie wodzy fantazji. Należy jednak wystrzegać się sukni przesadnie krótkich – suknia odsłaniająca choćby łydki może zostać uznana na salonach za niestosowną. To samo tyczy się rozcięć po bokach sukni pokazujących nogi lub spodnie warstwy ubioru. Najczęściej noszone suknie są dopasowane na górze, a od bioder poszerzone za pomocą klinów, czasem z odsłaniającym ramiona dekoltem łódkowym. Podobnie jak w przypadku noszonych przez mężczyzn jopul, różne są wariancje związane z długością bądź szerokością rękawów. Niektóre suknie są, wzorem jopul, zapinane lub wiązane z przodu, na całej długości od szyi aż do bioder, pozostałe jednak nakłada się po prostu przez głowę, rzadziej wiąże dodatkowo z tyłu. Znane są nawet przypadki sukni z wszytymi weń gorsetami, które nie są jednak tak sztywne i uciskające, jak przyjęło się uważać (obraz taki utrwalił się ze względu na gorsety pośredniowieczne). Najbardziej obfite suknie, przypominające te męskie, noszone są przez bogate kobiety, a ich liczne zdobienia, hafty i niewidoczne, ale układające je w fantazyjne kształty zapinki, stały się synonimem modnego luksusu;
– buty: w różnych odmianach, najczęściej w całości skórzanej, często z dodatkiem drewnianych patynek. Większość niska, do kostek;
– pas: wzorowany na pasie męskim, najczęściej pełniący funkcję typowo ozdobną bądź układającą obszerniejsze suknie, choć czasem również przypina się do niego sakwy, mieszki czy krótką broń. Ciekawą odmianą jest pasek nie skórzany, a metalowy, zrobiony z prostokątnych lub okrągłych ogniw;
– płaszcz: występujący w dokładnie takich samych odmianach jak płaszcz męski, do którego opisu niniejszym odsyłam.

Nakrycia głowy:
– kaptur: bardzo często spotykany, występujący w odmianach takich samych jak męskie (opis wyżej), ale częściej z długim ogonem i otwarte (czyli bez części pod brodą). Raczej niestosowny do bardziej wykwintnych sukni i oficjalnych sytuacji;
– wałek: skręcony z długiego pasa materiału związanego z tyłu i najczęściej nakładany na rozłożoną, znajdującą się już na głowie chustę. Występuje w różnych kolorach. Noszony do najbogatszych, obszernych szat, często przeplatany np. sznurami pereł. Najczęściej z aksamitu, tkaniny wełnianej lub jedwabiu;
– chusta: noszona zwyczajowo do sukni roboczych, złożona z trójkątnego wycinka materiału (najczęściej len lub bawełna), niebarwiona;
– obręcz: metalowa, często bogato zdobiona, wkładana na na czoło, często połączona z siateczką na włosy, noszona do włosów spiętych po bokach w tzw. „baranki”;
– czepiec siodłowy i inne: sztywne, noszone najczęściej do bogatych, dworskich szat, wykonane z aksamitu, tkanin wełnianych lub jedwabiu, barwione na różne kolory. Czepiec siodłowy, jak sama nazwa wskazuje, przypomina siodło (z wysokimi łękami). Nakłada się go tak, aby łęki w profilu przednim ułożone były symetrycznie, „siodło” jest więc niejako bokiem. Często bogato zdobione. Najlepiej ukazują to przykłady: [1], [2]. Inne nakrycia głowy przypominają długie czapki nakładane na głowę, czasem z ostrym zakończeniem i welonem (np.: [3]).

Gł. źródło: „Poradnik doboru i kompozycji stroju historycznego 1350-1492” K. Badowska,
A. Rybarczyk, W. Wasiak. Pełen tekst wraz z ilustracjami dostępny tutaj. Specjalne podziękowania dla portalu bagrit.pl.

Wróć do „Dodatkowe”

Kto jest online

Użytkownicy przeglądający to forum: Obecnie na forum nie ma żadnego zarejestrowanego użytkownika i 1 gość

Zarejestruj się · ZALOGUJ


Jest 12 użytkowników online: 0 zarejestrowanych, 0 ukrytych i 12 gości
Zarejestrowani użytkownicy: Obecnie na forum nie ma żadnego zarejestrowanego użytkownika
Liczba postów: 51987
Liczba tematów: 2958
Liczba użytkowników: 1032
Ostatnio zarejestrowany użytkownik: Sea76
Nikt dzisiaj nie obchodzi urodzin

Discord – czat głosowy

Uwaga – lista osób rozmawiających głosowo nie aktualizuje się na bieżąco. Konieczne jest odświeżenie strony.

Live czat z adminem

Czat z administratorem – klik!
W związku z tym, że Leviathan nie znajduje się jeszcze w swym finalnym kształcie, pytania do jego administratora są spodziewane, potrzebne i oczekiwane. Jeśli masz jakieś (albo chcesz po prostu pogadać o tym projekcie), kliknięcie na powyższy przycisk otworzy nową kartę z oknem rozmowy.